Tờ dụ của vua Minh Mạng gửi ông Thoại Ngọc Hầu khuyên ông không từ chức đến 2 dấu ấn

Chia sẽ
 Ấn chương nhà Nguyễn ghi rõ rằng khi nào nhà vua cần nhấn mạnh việc thể hiện lòng tin tưởng đối với vị quan nào mới đóng dấu ấn này vào , còn trong tờ dụ bình thường chỉ đóng dấu ấn Quốc Gia Tín Bảo mà thôi. Vì vậy tờ dụ này rất quan trọng trong việc nghiên cứu về thể chế thời Nguyễn.Tuy nhiên tờ dụ gửi cho Thoại Ngọc Hầu có đến hai dấu ấn này thể hiện sự khôn khéo của vua Minh Mạng trong việc trị quốc và trọng dụng hiền tài. Lúc đó Thoại Ngọc Hầu đã 61 tuổi đáng ra được về hưu an dưỡng tuổi già. Thế nhưng sự đối đãi trọng hậu của nhà vua và việc ban sắc truy phong cho cha và mẹ của ông 20 ngày sau đó làm ông cảm động và yên tâm trong công việc được giao phó là trông coi việc đào kinh Vĩnh Tế và Bảo Hộ Cao Miên.
====
Thượng dụ:
Nhu hoài tứ di thuộc quốc tuy tĩnh biên cương, tu đắc kỳ nhân, thỉ năng tuyên bố triều đình chi uy đức, dĩ cố ngô ngữ
Phã nhĩ, Nguyễn Văn Thoại, ư Tiêm La Cao Miên Ai Lao (1) quốc nhân vật chi phong tục tình hình sơn xuyên chi viễn cận hiểm dị, túc sở am tập thục thức. Cố ủy bảo hộ Cao Miên quốc ấn vụ, biện lý biên sự, hứa cửu dĩ lai, thực năng cử chức.
Nhi cai Phiên vương tố chất hôn dung, tích tại xung linh, thiên thính phỉ nhân, dữ nhĩ tằng hữu bất hợp. Tri nhĩ tâm chung bất năng an, tương dĩ niên lão vi từ, hồi tỵ kỳ nhiệm. Đệ niệm cai Phiên vương tư dĩ trưởng thành, đắc nhĩ bất niệm cựu ác chi chính nhân tương thân, tiệm ma để lệ hoặc giả, năng tự oán ngải, hối cải tiền phi, khả sử vi thiện nhân, thượng hữu vọng dã.
Huống cai quốc đại thế tuy dĩ thanh ninh, nhiên kỳ gian cơ vụ phân noa, do vị tựu tự. Nhĩ nghi dĩ tiên quốc gia chi cấp vi tâm, tùy sự vi thố, tỉ đắc thỏa hiệp. Kỳ trù năng tiểu hiềm, bất tất giới đế.
Đặc tứ nhĩ tương sắc mãng đoạn nhất thất, hồng lam tất chi các nhị thất, dụng thưởng thù lao. Nhĩ nghi chi lãnh, nhưng cựu cung chức, dĩ phó trẫm giản tri nhiệm sử chí ý. Khâm thử.
Minh Mạng tam niên thất nguyệt sơ nhất nhật
(1) 哀牢 Ai Lao: nguyên văn trong dụ chép sai là Chư Lao 諸牢
Bản dịch thầy Nguyễn Văn Hầu
Lời dụ của vua ban rằng:
Muốn làm cho các thuộc quốc ở ngoài tùng phục và yên lặng cõi bờ, cần phải có được người tài mới có thể nói lên một cách rộng rãi cái uy đức của triều đình và củng cố được biên cảnh.
Chính như ngươi, Nguyễn Văn Thoại, từ trước đã từng quen thuộc và hiểu rành về tình hình và phong tục của nhân dân, cùng sự gần xa, khó dễ của sông núi tại các nước Xiêm, Miên, Lào. Vì vậy mới ủy cho ấn vụ bảo hộ nước Cao Miên, lo liệu sắp đặt việc ngoài biên, từ lâu đến nay thật là xứng đáng với chức vụ.
Nhưng mà vua Phiên vốn tư chất vụng về tăm tối, trước kia vì tuổi còn thơ, lầm nghe người bậy, nên cùng người cùng có chỗ bất hòa. Trẫm biết vì đó mà ngươi đã không bằng lòng, nên đem cớ tuổi già mà thoái thoát trách nhiệm. Nhưng nghĩ lại Phiên vương kia nay đã lớn khôn, được ngươi bỏ qua những điều ác cảm ngày trước và lấy lòng chính nhân gần gũi với nó, lần hồi gọt giũa, hoặc sẽ tự biết trách mình, ăn năn mà sửa lại lầm xưa, có thể trở nên người tốt, kể cũng còn hy vọng.
Huống chi nước ấy đại thế tuy đã được yên, nhưng việc chính trị bên trong vẫn còn rối rắm chưa xếp đặt ổn. Ngươi nên để tâm vào điều khẩn cấp của quốc gia trước hết, tùy việc mà xử liệu, để được thỏa hiệp. Còn như việc hiềm nhỏ ngày trước, không nên bận nghĩ làm gì.
Nay đặc biệt ban cho ngươi một tấm mãng đoạn (hàng có thêu hình rồng, hình tôm), màu nâu hai tấm tất chi (hàng dệt bằng lông) màu hồng và màu lam cho mỗi thứ, dùng ban thưởng công lao đặc biệt. Ngươi nên vâng lãnh và vẫn giữ y chức cũ để xứng với lòng tha thiết của trẫm đã biết chọn người.
Kính đây
Năm Minh Mạng thứ ba (1822)
ngày mùng một tháng bảy

Nguyên văn

上諭:
柔懷四夷屬國绥靖邊疆須得其人始能宣布朝廷之威德以固吾圉.
頗爾阮文瑞於暹羅高綿哀牢國人物之風俗情形山川之遠近險易宿所諳習熟識. 故委保護高綿國印務辦理邊事許久以來實能擧職.
而該藩王素質昏庸昔在冲齡偏聽匪人與爾曾有不合. 知爾心終不能安將以年老為辭廻避其任. 第念該藩王兹已長成得爾不念舊惡之正人相親漸摩砥礪惑者能自怨艾悔改前非可使為善人尙有望也.
况該國大世雖已清寧然其間機務紛拏猶未就緒. 爾宜以先國家之急為心隨事規措俾得妥協. 其疇x小嫌不必芥蒂.
特賜爾醬色蟒緞壹疋紅藍嗶吱各貳疋用賞殊勞爾宜衹領仍舊供織以副朕簡知任使至意
欽此
明命三年七月初一日
Ấn Quốc Gia Tín Bảo – Minh Mạng
Ấn thủ tín văn võ thiên hạ quyền hành được dùng khi nào nhà vua cần nhấn mạnh việc thể hiện lòng tin tưởng đối với vị quan nào mới đóng dấu ấn này vào